BCI İlke ve Kriterler (Principles and Criteria – P&C) Standardı Gerekliliklerine Kısa Giriş

Better Cotton sertifikasyonu nedir?

• Pamuk üretiminde çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirliği geliştirmeyi amaçlayan, üçüncü taraf denetime dayalı gönüllü bir programdır.
• Pamuk üretimi seviyesinde denetim, Better Cotton İlke ve Kriterlerine (P&C) göre yapılır.
• P&C, aşağıdaki altı İlkeye odaklanmaktadır: Yönetim, Doğal Kaynaklar, Bitki Koruma, Elyaf Kalitesi, İnsana Yakışır İş ve Sürdürülebilir Geçim Kaynakları. Buna ek olarak, P&C, tüm İlkeler için hem cinsiyet eşitliğinin hem de iklim değişikliğinin önemini vurgular ve bunları, baştan sona saygı duyulması gereken kesişen öncelikler olarak içerir.

Çiftlik kategorileri ve organizasyon yapısı:

Üç çiftlik kategorisi bulunur: Büyük Çiftlik (bireysel veya grup), Orta Ölçekli Üretici Birimi ve Küçük Ölçekli Üretici Birimi.

Büyük Çiftlikler (LF)

Tipik olarak 200 hektardan büyük pamuk tarlalarına sahip, ya mekanize üretime sahip ya da dayanıklı olarak sürekli iş gücüne bağımlı çiftlikler olarak çalışır. Büyük Çiftlikler Better Cotton’a bireysel olarak katılırken, diğerleri Büyük Çiftlik Grubu Sertifikasyon Modeli aracılığıyla katılım sağlar. Bu yaklaşımda, bir dizi çiftlik özel bir Grup Yöneticisi tarafından denetlenir ve sertifikasyon gruptaki tüm çiftlikleri kapsar. Yalnızca 30’dan az çalışanı ve makineli hasadı olan çiftlikler Büyük Çiftlik Grubu Sertifikasyonu’na hak kazanır.

Orta Çiftlik (MF)

Genellikle 20 ila 200 hektar pamuk ekili alana sahip, yapısal olarak sürekli ücretli iş gücüne bağımlı çiftliklerdir. Orta Ölçekli Çiftlikler, lisanslama amacıyla Üretici Birimleri olarak gruplandırılır. Yaklaşık 100 çiftçiden oluşur.

Küçük Çiftlikler

Genellikle pamuk ekim alanı 20 hektarı aşmayan ve yapısal olarak sürekli ücretli iş gücüne bağımlı olmayan çiftlikler. Küçük çiftçiler, lisanslama amacıyla Üretici Birimleri olarak gruplandırılır.Küçük Ölçekli Üretici Birimlerde alt grup olarak «Öğrenim Grupları» (ÖG/LG) mevcuttur.

 

Üretici Birimlerinde çiftçiler Öğrenme Grupları hâlinde örgütlenir; Saha Kolaylaştırıcıları eğitim ve kayıt sisteminden sorumludur.

 

• Üretici Birimi (SH/MF): Üretici Birimi (PU), Better Cotton Programına katılmak üzere ortak bir yönetim yapısı altında bir araya getirilebilir. Küçük Ölçekli Çiftçiler (SH) veya Orta Ölçekli Çiftlikler (MF) bu şekilde örgütlenebilir. Üretici Birimi yönetimi, iç yönetim sistemi kurmak, iç denetim yapmak ve çiftçi kayıtlarını güncel tutmakla yükümlüdür.Her PU, çiftçileri desteklemek, eğitmek ve izlemek için dahili bir yönetim sistemi uygulamadan sorumlu olan özel bir PU Yöneticisi tarafından denetlenir. Bir PU’nun yerel boyutu bağlıdır, ancak ideal boyut SH PU için 3.500 ila 4.000 çiftçi ve MF PU için yaklaşık 100 çiftçidir. SH PU’daki çiftçiler ayrıca Öğrenme Gruplarına ayrılmıştır.
• Öğrenme Grupları (SH): Grup, eğitim ve öğrenme faaliyetlerine katılma konusunda daha sürdürülebilir üretim uygulamaları konusunda bir araya gelen Better Cotton Farmers çiftçilerinden öğrenmeden oluşan bir gruptur. Tüm Küçük Ölçekli Üretici Birimleri, öğrenmeyi iyileştirmek için bir Saha Kolaylaştırıcısı tarafından yönetilen yaklaşık 35 çiftçiden oluşan öğrenme gruplarına ayrılabilir. Tipik olarak, bir Küçük Ölçekli Üretici Birimindeki her Saha Kolaylaştırıcısı yaklaşık 10 Öğrenme Grubu veya en fazla 350 çiftçiyle çalışıyor.

 

• Saha Kolaylaştırıcılar (SH): Saha Kolaylaştırıcılar, BCI Üretici Birimleri’nin yönetim yapısı bir parçadır. Çiftçileri organize etmeye, çiftlik düzeyinde veri toplamaya ve çiftçi birimlerinde kapasiteyi artırmaya devam etmeye yardımcı olan, eğitimli saha personelidirler. Saha Kolaylaştırıcılar genellikle Program Ortakları veya onlara bağlı Yerel Ortaklar tarafından çalıştırılır.

Denetimde ziyaret edilecek çiftçi, işçi ve grup sayısı üretici tipine göre belirlenir; örneklem temsili olmalıdır*:

 

Örneklem türü	Büyük Çiftlik Grubu	Orta Ölçekli Üretici Birimi	Küçük Ölçekli Üretici Birimi
Ziyaret edilecek çiftçi tarlaları	Gruptaki toplam çiftlik sayısının karekökü	En az 3 çiftçi	En az 9 çiftçi
İşçi mülakatları	5–30 işçi (5’ten az işçide tümüyle görüşülmeye çalışılır)	5–30 işçi (5’ten az işçide tümüyle görüşülmeye çalışılır)	5–30 işçi (sürekli ücretli iş gücüne bağımlı değildir.)
Ziyaret edilecek Öğrenme Grupları	—	—	En az 3
Görüşülen tarım haneleri	—	En fazla 2 diğer hane halkı üyesi;	En az 3 üretici biriminden 15 kişiyle görüşme yapılmalı, bunlardan en az 9’u çiftçi olmalı ve geri kalanı, uygun olduğu durumlarda diğer hane halkı üyeleri olabilir.
Yönetim mülakatı	Büyük Çiftlik Grubu yönetimi	Tüm ÜB Yöneticileri ve mümkünse tüm Saha Kolaylaştırıcıları (Yalnızca Üretici Birimi yönetimi)	Yalnızca Üretici Birimi yönetimi (Tüm ÜB Yöneticileri ve mümkünse tüm Saha Kolaylaştırıcıları)

*Büyük Çiftlik %100 denetime tabii tutulur.

Önceki askıya alma, geçici işçi çalıştırma, istisnai izinli tehlikeli pestisit kullanımı veya iç denetimde saptanan sorunlar gibi risk durumlarında örneklem büyüklüğü artırılır. İşçi, çiftçi veya ziyaret edilecek grupların seçiminde çiftçi ya da yönetim hiçbir rol oynamaz.

 

3. Prensip ve Kriterler

 

3.1.Yönetim

Program Ortakları : BCI’ın Program Ortakları, güvence modeli kapsamında Üretici Birimlerinin kurulumunu ve yönetimini denetleyen yerel uzmanlığa sahip kuruluşlardır. Program Ortakları, Üretici Birimlerinin yönetim yapısını oluşturmak, Üretici Birim Yöneticilerini/Saha Kolaylaştırıcılarını işe almak ve eğitmek ve Üretici Birimlerine düzenli saha düzeyinde etkileşim de dahil olmak üzere sürekli gözetim( denetim sonuçlarına bağlı olarak) , hazırlık(Yeni PU’ların sertifikasyon öncesi 1,5-2 gün boyunca) ve destek (Sertifika süresinin 2. veya 3. Yılında) ziyaretlerini  sağlamak da dahil olmak üzere, saha düzeyinde proje tesliminden tam sorumluluk üstlenirler.

Üretici Birimi : BCI Programına katılmak üzere ortak bir yönetim yapısı altında bir araya getirilmiş Küçük Çiftçiler veya Orta Çiftlikler grubudur. Her ÜB, çiftçileri desteklemek, eğitmek ve izlemek için dahili bir yönetim sistemi uygulamaktan sorumlu olan özel bir ÜB Yöneticisi tarafından denetlenir.

 

Üretici Birimi Yöneticisi : Üretici Birimi düzeyinde BCI İlkeleri ve Kriterlerinin uygulanmasından sorumlu ana kişi.

*PU’nun iç yönetim sistemine liderlik eder. Üretici Birimi Yöneticisi’nin hazırlaması gereken belli başlı kayıtlar şunlardır:

 

• Yazılı İş Birliği Sözleşmeleri (PP, PU, Grup Yöneticisi ve üye çiftlikler arasında).
• Çiftçi Listesi (Farmer List): Kimlik bilgileri, tahmini pamuk alanı, daimi işçi ve ortakçı verileri.
• Faaliyet ve İzleme Planları
• Eğitim ve Kapasite Geliştirme Kayıtları: Katılım listeleri, konular, materyaller ve cinsiyete göre kolaylaştırıcı verileri.
• Öz Değerlendirme Raporları (Self-Assessment – PU & LF): Güncel P&C kriterlerine göre yıllık öz değerlendirmeler.
• Sonuç Göstergeleri Raporları (Results Indicator Reporting – RIR): Pestisit, gübre, su kullanımı, verim ve karlılık verileri.
• Düzeltici Faaliyet Planı ve Kanıtları (DÖF): Denetim uygunsuzluklarına yönelik kök neden analizleri ve düzeltme kanıtları.

 

• Doğal Kaynaklar

1. Su Yönetimi

BCI, suyun hem verimli kullanılmasını hem de su kaynaklarının niteliksel ve niceliksel olarak korunmasını hedefler:

• Su Yönetim Planı: Üreticiler/çiftlikler, su kaynaklarını ve kullanımını tanımlayan, yerel su risklerini dikkate alan bir Su Yönetim Planı oluşturmalıdır.
• Verimli Sulama Teknikleri: Su kaybını en aza indiren sulama yöntemlerinin (damla sulama, yağmurlama vb.) teşvik edilmesi ve sulama zamanlamasının ihtiyaca göre ayarlanması esastır.
• Su Kaynaklarının Korunması: Yeraltı ve yüzey su kaynaklarının kirletilmesini önlemek amacıyla pestisit ve gübre karıştırma/uygulama alanları su kaynaklarından güvenli mesafede tutulmalıdır.

1. Toprak Sağlığı

Toprak sağlığının korunması ve geliştirilmesi, sürdürülebilir pamuk üretiminin temel taşlarındandır:

• Toprak Sağlığı Yönetim Planı: Toprak yapısını iyileştirmek, erozyonu önlemek ve besin maddesi dengesini korumak için plana dayalı hareket edilir.
• Toprak Yapısı ve Organik Madde: Topraktaki organik madde miktarını artıracak uygulamalar (kompost kullanımı, örtü bitkileri, ürün rotasyonu) desteklenir.
• Erozyon Kontrolü ve Toprak İşleme: Toprak erozyonunu azaltmak için minimum toprak işleme veya kontur sürüm gibi teknikler uygulanır.
• Dengeli Gübreleme: Gübre kullanımı, mümkün olduğunca toprak analizi sonuçlarına ve bitkinin gerçek ihtiyacına göre planlanır.

1. Biyoçeşitlilik ve Arazi Kullanımı

Doğal ekosistemlerin korunması ve tarım alanlarındaki biyoçeşitliliğin desteklenmesi amaçlanır:

• Yeni tarıma açılan veya açılması planlanan alanların konum bilgileri koordinat, parsel numarası ve harita ile belgelenir.
• Korunan Alanlar (PA), Kilit Biyoçeşitlilik Alanları (KBA) ve Bozulmamış Orman Peyzajları (IFL), yanı sıra sulak alanlar, doğal ormanlar ve koruma altındaki türlerin yaşam alanları gibi Yüksek Koruma Değerli (HCV) alanlar tahrip edilemez ve tarım alanına dönüştürülemez.
• Doğrulama, Global Forest Watch ve Protected Planet (WDPA) gibi güvenilir coğrafi bilgi kaynakları üzerinden gerçekleştirilir.
• Arazi dönüşümü yapılmış veya planlanmışsa, Better Cotton Arazi Dönüşüm Değerlendirmesi (Land Conversion Assessment) tamamlanmış olmalıdır.
• Denetim sırasında uydu görüntüleri, haritalar ve koordinat kayıtları, arazi kullanım kayıtları, resmî izinler ve yazışmalar ile üretici tarafından hazırlanan risk değerlendirmeleri gibi kanıtlar istenebilir.
• Çiftlik ve PU düzeyinde biyoçeşitliliği korumaya yönelik potansiyel alanlar ve faaliyetler belirlenerek bir Biyoçeşitlilik Yönetim Planı oluşturulur.
• Faydalı böceklerin ve tozlayıcıların (arılar vb.) popülasyonunu artırmak amacıyla, tarla sınırlarında veya nadas alanlarında doğal bitki örtüsünün korunması teşvik edilir.

• Bitki koruma ve pestisit yönetimi:

Kullanılan tüm bitki koruma ürünlerinin aktif maddeleri Better Cotton listeleriyle karşılaştırılır.

Denetimde satın alma belgeleri, stok kayıtları, uygulama kayıtları ve depodaki ürünler birlikte incelenir.

 

Liste	Anlamı	Üreticiden beklenen
Prohibited Pesticides List	Yasaklı Pestisitler: Kullanımı kesinlikle yasaktır.	Hiçbir koşulda kullanılmamalı; depoda bulunmamalıdır.
Highly Hazardous Pesticides (HHP) List	Yüksek Riskli Pestisitler: Aşamalı olarak kaldırılmalıdır.	Risk azaltma önlemleri, izleme ve aşamalı kaldırma planı; kullanım için Exceptional Use Process kapsamında geçerli onay. BCI Exceptional Use Process Formu ile yapılması gereken başvuruların ekim tarihinden en az 90 takvim günü önce iletilmesi zorunludur. En fazla 5 üretim sezonu sonra kademeli sonlandırılmalıdır.7
CMR Pesticides List	Kanserojen, Mutajen ve Üreme Sistemine Zararlı Pestisitler	Risk azaltma önlemleri ve aşamalı kaldırma faaliyetleri. 2028 yılına kadar kullanımı tamamen sonlandırılacak aşamalı çıkış planı uygulanmalıdır.
High Environmental Hazard List	Çevresel açıdan yüksek tehlike	Risk azaltma önlemleri ve izleme

 

• İstisnai kullanım onayı bulunması hâlinde, onayda belirtilen şartlar, risk azaltma tedbirleri, eğitim faaliyetleri ile izleme ve raporlama yükümlülükleri yerine getirilmelidir.
• Etiketsiz veya başka kaplara aktarılmış pestisitler bulundurulmamalıdır; ambalaj ve etiket bilgileri kayıtlarla uyumlu olmalıdır.
• Pestisit kullanım kayıtları, stok miktarları, satın alma belgeleri ve saha gözlemleri birbiriyle tutarlı olmalıdır.
• BCI standardının temel yaklaşımı, zararlılarla mücadelede yalnızca kimyasal ilaç kullanımına dayanmayan, çevreye ve insan sağlığına duyarlı Entegre Zararlı Yönetimi (IPM) stratejisinin uygulanmasıdır.

• Yazılı IPM Stratejisi : Üretici birimleri , tarlada uygulanacak tüm bitki koruma süreçlerini

tanımlayan yazılı bir IPM stratejisi oluşturmalı ve yıllık olarak gözden geçirmelidir.

• Önleyici Tedbirler ve Dayanıklı Tohum : Zararlı popülasyonunu engellemek amacıyla ekim nöbeti, toprak/su yönetimi, kültürel önlemler ve bölgeye uyumlu/dayanıklı sertifikalı tohum seçimi önceliklendirilmelidir.
• Tarla İzleme ve Ekonomik Zarar Eşiği: Kimyasal ilaçlama yapılmadan önce

düzenli tarla gözlemleri yapılmalı; predatör (faydalı böcek) ve zararlı oranları takip edilmelidir.

• İlaçlama kararı ancak zararlı yoğunluğu seviyesine ulaştığında verilmelidir. Takvimli/periyodik ilaçlama yasaktır.
• Kimyasal Dışı Mücadele Önceliği :Biyolojik, fiziksel ve mekanik mücadele yöntemleri kimyasal

ilaçlamadan önce uygulanmalıdır.

• Tarımda kullanılan tüm kimyasal ürünlerin yasal mevzuata ve etiket şartlarına uygunluğu zorunludur.Kullanılan tüm pestisitler ulusal düzeyde pamuk ürünü için resmi olarak ruhsatlandırılmış olmalıdır.
• Pestisit ambalajları anlaşılır dilde etiketlenmiş olmalı; etiket üzerindeki doz ve kullanım talimatlarına kesinlikle uyulmalıdır.
• Ruhsatsız tank karışımları (pestisit kokteylleri) kesinlikle kullanılmamalıdır. Karışımlar sadece resmi mevzuatın veya ruhsatın izin verdiği durumlarda yapılabilir.

 

• Elyaf Kalitesi
  • Lif Kalitesine Genel Bakış
• Bölgeye uygun olmayan tohum kullanımı ve yanlış ekim sıklığı gibi zorluklara karşı, sertifikalı ve yüksek mukavemetli tohum seçimi ile sıra aralığı standartlarına uyulur.
• Büyüme döneminde entegre zararlı yönetimi (IPM) uygulanır ve koza olgunlaşma döneminde düzenli yabancı ot temizliği yapılır.
• Hasat ve nakliye esnasında polipropilen (çuval/ip) ve plastik kaynaklı kontaminasyon önlenir.
• Toplama, çiğ kalktıktan sonra %8–10 nem aralığında yapılır ve kütlü pamuk zeminle temas etmeyecek şekilde depolanır.

 

3.4.2. Lif Kalitesini Optimize Eden Yetiştiricilik Uygulamaları

• İklime uygun tohumluk seçilir, doğru ekim tarihi belirlenir ve bitki sıklığı (popülasyon) uygun şekilde ayarlanır.
• Bitki büyüme düzenleyicileri (PGR) ile dengeli sulama ve gübreleme programları uygulanarak lif mukavemeti ve mikroner değerleri desteklenir.

 

3.4.3. Hasat, Depolama ve Nakliyede İyi Uygulamalar

• Toplamada %100 pamuklu önlük ve çuvallar kullanılır, renkli plastik atıkların sahaya girmesi engellenir.
• Depolama sundurma altında kuru koşullarda yapılır, araç kasaları temizlenir ve taşıma sırasında üzeri kapalı nakliye standartlarına uyulur.

 

3.4.4. Kapasite Geliştirme, Benimseme ve Sahada Doğrulama

• Çiftçilere ve tarım işçilerine lif kalitesini koruma ve yabancı madde kontaminasyonunu önleme konularında düzenli eğitimler verilir.
• Saha ziyaretleri ile çiftçi ve işçi görüşmeleri yoluyla iyi uygulamaların hayata geçirilip geçirilmediği doğrulanır.

 

3.4.5. Engellerin Ele Alınması

• Farkındalık eksikliğine karşı demo parselleri kurulur ve uygulamalı eğitimler düzenlenir. Kaliteli girdi ve malzemeye erişim için teknik rehberlik ve destek süreçleri sağlanır.

 

• İnsana Yaraşır İş

 

Denetim ekipleri ve eşlik eden tercümanlar, Büyük Çiftlik Grubu yönetimi, Saha Kolaylaştırıcıları, Üretici Birimi yönetimi veya Program Ortaklarının bulunmadığı ortamlarda Küçük/Orta Ölçekli Çiftlik çiftçileri veya Büyük Çiftlik yönetimi ve işçileriyle görüşme yapılmasına olanak sağlamalıdır. Konuşulan dillerin çeşitliliğinin bunu imkansız kıldığı ve tercüme konusunda yardıma ihtiyaç duyulduğu durumlarda istisnalar değerlendirilebilir.

 

• Çalıştırılan tüm işçilerin (mevsimlik, geçici ve göçmen işçiler dâhil) yazılı veya sözlü olarak anladıkları bir iş sözleşmesi bulunmalı; çalışma koşulları, ücret ve çalışma saatleri açıkça bilgilendirilmelidir.
• Çocuk işçi çalıştırılamaz. Asgari çalışma yaşının altındaki çocuklar istihdam edilmemeli; 18 yaşın altındaki gençler tehlikeli işlerde (örneğin pestisit uygulaması ve ağır fiziksel işler) çalıştırılmamalıdır.
• Zorla çalıştırma, borç karşılığı çalıştırma ve her türlü modern kölelik yasaktır. İşçiler işten ayrılmakta özgür olmalı; kimlik belgelerine, ücretlerine veya kişisel eşyalarına el konulmamalıdır.
• İşe alım ve istihdamda ayrımcılık yapılamaz; cinsiyet, yaş, etnik köken, din, medeni durum veya benzer nedenlerle farklı muamele uygulanmamalıdır. Eşit işe eşit ücret ilkesi gözetilmelidir.
• Ücretler en az yasal asgari ücret düzeyinde ve zamanında ödenmeli; ödemeler kayıt altına alınmalı, yasal olmayan kesintiler yapılmamalıdır.
• Çalışma saatleri yürürlükteki yasal sınırlara uygun olmalı; fazla mesai gönüllü olmalı ve usulüne uygun ücretlendirilmelidir.
• İşçiler; şiddet, tehdit, taciz ve her türlü istismardan korunmalıdır. İşçilerin örgütlenme ve toplu pazarlık özgürlüğüne saygı gösterilmelidir.
• İşçilerin misilleme korkusu olmadan şikâyetlerini iletebilecekleri, erişilebilir bir şikâyet mekanizması bulunmalıdır.
• Kadın işçilerin ve savunmasız grupların (mevsimlik ve göçmen işçiler dâhil) karşılaşabileceği özel riskler değerlendirilmeli ve gerekli önlemler alınmalıdır.
  • Sürdürülebilir Geçim Kaynakları

 

Bu ilke; Üretici Birimi (PU) personelinin, çiftçi topluluklarının gelirini ve dayanıklılığını artırmak için yürüttüğü istişare, planlama ve iyileştirme süreçlerini kapsar.

 

• PU personeli; pamuk üretimine dâhil olan kişiler, çiftçi toplulukları ve yerel paydaşlarla doğrudan görüşerek gelir ve dayanıklılık konusundaki ana engelleri ve ihtiyaçları belirlemelidir.
• İstişare süreçlerine cinsiyet sorumlusunun/komitesinin dâhil edildiği; kadınların ve savunmasız/dışlanmış grupların görüşlerinin dikkate alındığı doğrulanabilmelidir.
• Görüşmeler tek seferlik değil; sürekli öğrenme ve izleme aracı olarak düzenli biçimde yürütülmelidir.
• Alınan iyileştirme önlemleri, toplulukla yapılan istişarelerde ortaya çıkan öncelikli sorunlara ve ana engellerin kaldırılmasına dayanmalıdır.
• Alınan tüm önlemler ve genel faaliyetler “Faaliyetler ve İzleme Planı”na eksiksiz olarak yansıtılmalıdır.
• Muhtemel olumsuz etki riskleri önceden belirlenmeli ve gerekli tedbirler uygulanmalıdır.
• Odak alanları ve önlemler düzenli aralıklarla gözden geçirilmeli, ihtiyaçlara göre güncellenmeli ve bu süreç Sürekli İyileştirme Planı kapsamında belgelenmelidir.

 

4. Üretici Birimi Kurulum ve Hazırlık Kontrolü:

 

Bu bölüm yalnızca Üretici Birimleri (PU) için geçerlidir; Büyük Çiftlikler veya Büyük Çiftlik Grupları için geçerli değildir.

 

• Programa (yeniden) katılan Üretici Birimleri, sertifikasyona gireceği sezondan önce bir kurulum sezonu tamamlamalıdır; amaç, program gerekliliklerine hazırlanmak ve gerekli altyapı ile uygulamaları oluşturmaktır.
• Kurulum sezonunda Program Ortağı asgari olarak şunları tamamlamalıdır: Üretici Birimi Yöneticisi ve Saha Kolaylaştırıcılarının işe alınması ve eğitilmesi; İlke ve Kriterlere uygun bir yönetim ve izleme sisteminin kurulması; çiftçi ve topluluk istişarelerini de içeren bir iç değerlendirme ile temel (baseline) oluşturulması ve eksiklikler için düzeltici faaliyetler geliştirilmesi; kapasite güçlendirme materyalleri hazırlanıp kademeli eğitim verilmesi; BCI şablonuyla öz değerlendirmenin tamamlanıp gönderilmesi; ve bir grup çiftçi için saha düzeyinde Sonuç Göstergesi (RIR) verilerinin toplanıp BCI’ya iletilmesi.
• Bu faaliyetler tamamlandıktan sonra Program Ortağı, BCI şablonunu kullanarak bir Hazırlık Kontrolü Hazırlık Kontrolü, Küçük Ölçekli Üretici Birimi için en az iki tam gün, Orta Ölçekli Çiftlik Üretici Birimi için 1,5 gün sürmelidir.
• Hazırlık Kontrolü asgari olarak şunları içerir: Yönetici ve Saha Kolaylaştırıcılarla açılış toplantısı; çiftçi görüşmeleri (Küçük Ölçekli için 3 farklı Öğrenme Grubundan en az 15 çiftçi; Orta Ölçekli için en az 3 çiftçi); en az 5 çiftlikte saha gözlemi; mümkün olduğunca işçi görüşmesi; personelin günlük rollerinin gözlemlenmesi (eğitim, odak grubu, çiftçi ziyaretleri); temel belgelerin (iç değerlendirme, yönetim planı, sürekli iyileştirme planı, eğitim programları) incelenmesi; ve bulguların görüşüldüğü kapanış toplantısı.
• Yukarıdaki faaliyetlerin kayıtları kolayca erişilebilir biçimde tutulmalıdır.
• Hazırlık Kontrolü, ilk kurulum sezonunda ekimden hasada kadar veya ikinci ekim döneminde herhangi bir zamanda yapılabilir.
• Üretici Birimi, sertifikasyon başvurusundan önce Hazırlık Kontrolünde belirlenen düzeltici eylemleri planlamalı ve uygulamalıdır; hazır olma durumu ilgili karar ağacına göre belirlenir. (Düzeltmeler CB ziyaretinden sonra uygulanabilir; bu, tesadüfi bir uygunsuzluğun yine de ortaya çıkabileceği anlamına gelir.)
• Program Ortağı, sertifikasyona girecek Üretici Birimlerini ekim sonuna kadar BCI’ya bildirir ve şunların birer kopyasını sağlar: Hazırlık Kontrol raporu, düzeltici eylem planları ve (varsa) düzeltmelerin uygulandığına dair kanıtlar.
• Belirli koşulların tümü karşılanırsa (Üretici Biriminin sezondan çok önce kurulmuş olması; Yönetici ve tüm Saha Kolaylaştırıcıların ekim öncesi işe alınıp eğitilmiş olması; ekim başlangıcından itibaren 2 hafta içinde iç/temel denetimin tamamlanmış olması; hazırlık durumunun belirlenmiş olması), Program Ortağı ilk sezonda sertifikasyon denetimi için BCI’ya değişiklik başvurusunda bulunabilir.

 

4. Kayıtlar ve dokümantasyon:

Denetim öncesinde ve sırasında hazır bulundurulması gereken temel kayıtlar:

Kayıt / doküman	Açıklama
Öz Değerlendirme Raporu	Denetim öncesinde tamamlanır; sahadaki gerçek durumu yansıtmalıdır.
Sonuç Göstergeleri Raporu	Toprak ve/veya sulama suyu analiz raporları, gübre ve düzenleyici girdi kullanım kayıtları, ekim alanı, verim, pestisit ve gübre kullanımı verilerini içerir.
İşçi ve çiftçi verileri	Pamuk alanları ve tahmini verimleri içerir.
Çiftçi listesi ve çiftçi verileri	Üretici Birimlerinde güncel ve eksiksiz olmalıdır.
Çiftçi tarla günlüğü	Çiftçi / Saha Düzeyinde: Çiftçi Kayıt Defterleri (Farmer Field Books – FFB): Girdi, çıktı ve tarımsal uygulamaların düzenli tutulduğu kayıtlar. Üretim birimleri (PU’lar) için, çiftlik düzeyinde veri tutma, PU düzeyinde Sonuç Göstergesi Raporlamasını destekler.
Arazi/çiftlik haritası	Parsel sınırları, su kaynakları ve koruma alanlarını gösterir. Harita; denetçinin çiftçinin yardımı olmadan (habersiz denetim dâhil) arazileri bulabilmesini sağlamalı, her arazinin gerçek boyutunu ve sınırlarını net biçimde göstermeli ve parsel sınırları, su kaynakları, doğal habitatlar, koruma alanları ile diğer önemli arazi unsurlarını içermelidir. Resmî kadastro haritaları, güvenilir bir sistemin bulunduğu ülkelerde uygulanabilir. Elde çizilmiş haritalar, önemli noktalar için GPS okumalarını içermeli; büyüklüğü ve sınırları doğrulamaya izin verecek kadar kesin olmalıdır.
Pestisit ve gübre kayıtları	Satın alma belgeleri, stok ve uygulama kayıtları (IPM stratejisine uygunluğunu değerlendirmek için)
Üretim ve hasat/satış kayıtları	Üretilen ve satılan miktarlar. Çiftlik düzeyindeki veri gereksiniminin (örneğin taze meyve salkımları) bir parçası olarak çiftlik düzeyinde tutulabilir, ancak PU’nun gerektiğinde makbuzlara erişilebilirliği sağlaması gerekir. BCI pamuk satış kayıtları / faturaları, satış hacmi, tarih ve alıcı bilgilerini içeren belgeler en az 2 sezon saklanmalıdır.
Eğitim kayıtları	Çiftçi ve işçilere verilen eğitimler

.

5. Denetim süreci:

• Denetim planlaması, denetimin gerçekleşmesinden en geç 1 ay önce tamamlanır.
• Denetim, karşılıklı tanışma, denetimin amacı ve faaliyetlerin özeti, dokümanların mevcudiyeti, raporlama yöntemi ve uygunsuzluk sınıflandırması, gizlilik ve çıkar çatışmaları ile denetimin dilinin ele alındığı bir açılış toplantısı ile başlar.
• Denetim; arazi ziyaretleri, depo ve çiftlik binalarının incelenmesi, mülakatlar ve doküman kontrolünden oluşur. İşletmeye ait olduğu hâlde beyan edilmemiş çiftlik yapıları sertifikasyon açısından ciddi risk oluşturur; tüm çiftlik binaları beyan edilmelidir.
• Bulgular kapanış toplantısında paylaşılır; uygunsuzluklar için Düzeltici Faaliyet Planı (DÖF) sunulması istenir.
• Better Cotton ve sertifikasyon kuruluşu, kısa süreli (short-notice) denetim yapma hakkını saklı tutar; bu denetimlerde en az 48 saat, en fazla 3 iş günü önceden bilgi verilir.

6. Bilgi ve eğitim:

• Üretici, Better Cotton İlke ve Kriterlerinin bir kopyasını bulundurmalı ve içeriğine hâkim olmalıdır.
• Çiftçilere ve işçilere; güvenli pestisit kullanımı, iş sağlığı ve güvenliği, çalışma hakları ve iyi tarım uygulamaları konularında düzenli eğitim verilmeli ve kayıt altına alınmalıdır.

 

 

Lütfen bunun Better Cotton İlke ve Kriterlerinin temel gerekliliklerinden sadece bir seçme, yani bir giriş olduğunu unutmayınız. Elbette üretici, ilgili standardın tüm gerekliliklerini öğrenmek ve yerine getirmek zorundadır. Güncel gereklilikler ve pestisit listeleri için Better Cotton resmî web sitesindeki yayımlanmış dokümanlar esas alınmalıdır.